Olejek melisowy – właściwości i jak go bezpiecznie stosować?

Olejek melisowy to jeden z najcenniejszych olejków eterycznych – delikatny, kojący i niezwykle trudny w pozyskiwaniu. Choć często kojarzymy melisę głównie z naparem na uspokojenie, to jej naturalny olejek eteryczny ma zdecydowanie szersze działanie. W aromaterapii jest ceniony za właściwości relaksujące, wspierające sen, łagodzące napięcie oraz pielęgnujące skórę wrażliwą.

W tym artykule wyjaśniamy, jak powstaje prawdziwy olejek z melisy, jakie ma właściwości zdrowotne i pielęgnacyjne, kiedy warto po niego sięgać oraz jak stosować olejek melisowy bezpiecznie – zarówno w domu, jak i w codziennej pielęgnacji.

Olejek z melisy – czym jest i jak powstaje?

Melisa lekarska (Melissa officinalis) to roślina o długiej tradycji stosowania w Europie i rejonie Morza Śródziemnego. Jej nazwa pochodzi od greckiego słowa melissa, czyli „pszczoła” i nie bez powodu – liście melisy pełne są słodkiego, cytrynowego aromatu, który przyciąga zapylaczy.

W ziołolecznictwie od wieków uznawana jest za roślinę uspokajającą i wzmacniającą serce. W aromaterapii wręcz mówi się, że melisa jest olejkiem serca – dosłownie i w przenośni: łagodzi napięcie emocjonalne, wycisza i wspiera harmonijną pracę układu nerwowego.

Prawdziwy olejek eteryczny melisowy powstaje w procesie destylacji parą wodną świeżych liści melisy. To jeden z najbardziej wymagających i pracochłonnych olejków:

• z kilogramów liści uzyskuje się jedynie mililitry olejku,
• roślina zawiera wyjątkowo niewielkie ilości lotnych związków,
• destylacja musi być prowadzona wolno, delikatnie i precyzyjnie, aby zachować subtelny profil aromatyczny.

Właśnie dlatego naturalny olejek melisowy należy do jednych z droższych na rynku. Tańsze wersje to najczęściej mieszanki z olejkiem z litsei, cytronelli lub trawy cytrynowej, które naśladują zapach (chociaż nie zawsze), ale nie mają właściwości prawdziwej melisy.

Olejek melisowy – właściwości zdrowotne i pielęgnacyjne

Prawdziwy olejek melisowy wyróżnia się unikalnym składem chemicznym, w którym dominują: cytral (neral i geranial), geraniol, cytronellal oraz mniejsze ilości związków odpowiadających za jego subtelny, cytrusowo-ziołowy aromat. To właśnie ta kompozycja sprawia, że melisa jest jednym z najbardziej wszechstronnych olejków w aromaterapii i pielęgnacji.

Najważniejsze właściwości olejku z melisy:

• uspokajające i przeciwlękowe – łagodzi napięcie nerwowe, redukuje pobudzenie i pomaga wyciszyć się przed snem,
• przeciwzapalne – wspiera łagodzenie zaczerwienienia, podrażnień i stanów zapalnych skóry,
• antywirusowe – szczególnie znane jest jego działanie wobec wirusa opryszczki HSV-1,
• łagodzące bóle głowy i napięcie mięśniowe – sprawdza się w delikatnych masażach oraz kompresach,
• wspierające skórę wrażliwą (w bardzo niskich stężeniach) – używany jedynie punktowo lub w rozcieńczeniu poniżej 0,5%, może wspomagać łagodzenie podrażnień i dyskomfortu

W aromaterapii olejek eteryczny melisowy ceniony jest przede wszystkim za wpływ na układ nerwowy. Działa jak naturalny „hamulec” po intensywnym, stresującym dniu – pomaga uspokoić emocje, wyrównać oddech i przywrócić poczucie wewnętrznej stabilności.

Dlatego melisa bywa nazywana olejkiem serca: wspiera równowagę emocjonalną, łagodzi wewnętrzne napięcia i pomaga odzyskać poczucie bezpieczeństwa.

Olejek eteryczny melisowy – na co działa i kiedy warto go używać?

Olejek eteryczny melisowy jest jednym z najskuteczniejszych olejków w pracy ze stresem, emocjami i napięciem psychosomatycznym. Jego delikatny, cytrynowo-ziołowy aromat działa kojąco na układ nerwowy, a właściwości przeciwzapalne i przeciwwirusowe sprawiają, że znajduje zastosowanie również w pielęgnacji punktowej.

Kiedy warto sięgnąć po olejek melisowy?

• Stres, napięcie, niepokój – kilka minut inhalacji pozwala uspokoić tętno, rozluźnić oddech i przywrócić poczucie wewnętrznej równowagi. Melisa jest jednym z olejków, które działają szybko i wyraźnie, szczególnie przy napięciu „z głowy”, przeciążeniu obowiązkami i przebodźcowaniu.
• Bezsenność i trudności z zasypianiem – olejek melisowy wspiera zasypianie, zwłaszcza wtedy, gdy problemy wynikają z gonitwy myśli lub napięcia emocjonalnego. Sprawdza się w wieczornej dyfuzji, inhalacjach i rytuałach wyciszających.
• Opryszczka (HSV-1) – dzięki właściwościom przeciwwirusowym olejek melisowy jest jednym z najczęściej polecanych olejków do punktowego stosowania na wczesnym etapie opryszczki – jednak zawsze w bardzo niskim rozcieńczeniu i po konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.
• Problemy trawienne związane ze stresem – w aromaterapii wykorzystuje się go do wspierania pracy splotu słonecznego, szczególnie wtedy, gdy dyskomfort w obrębie żołądka i jelit pojawia się w odpowiedzi na stres, napięcie emocjonalne lub długotrwałe pobudzenie.
• Nadwrażliwość skóry (w zastosowaniu punktowym) – choć melisa ma bardzo niski limit dermalny, jej przeciwzapalne i kojące działanie może być wykorzystywane miejscowo, np. w mieszankach na drobne zaczerwienienia lub pojedyncze, reaktywne miejsca. Nie stosuje się jej do codziennej pielęgnacji całej twarzy.

Olejek melisowy do picia – czy to bezpieczne rozwiązanie?

Krótka odpowiedź brzmi: nie, olejek melisowy do picia nie jest bezpieczny.

Olejek eteryczny to silnie skoncentrowana substancja, która w naturze nie występuje w takiej formie. Już jedna kropla może odpowiadać nawet kilku garściom świeżych liści melisy – dlatego doustne przyjmowanie olejków wymaga dużej ostrożności i odpowiedniej wiedzy.

Dlaczego nie należy pić olejku melisowego?

• olejki eteryczne są ekstremalnie skoncentrowane, co zwiększa ryzyko podrażnień i działań niepożądanych,
• mogą podrażniać błony śluzowe jamy ustnej, przełyku i żołądka,
• mogą wchodzić w interakcje z lekami, w tym tymi działającymi na układ nerwowy i tarczycę,
• ich stosowanie doustne jest zarezerwowane wyłącznie dla lekarzy i aromaterapeutów klinicznych w bardzo konkretnych przypadkach.

Jeśli więc spotkasz się z radą, aby „pić olejek melisowy”, potraktuj to jako sygnał ostrzegawczy. Olejek melisowy działa znacznie bezpieczniej i równie skutecznie w formie inhalacji, dyfuzji lub aplikacji na skórę po właściwym rozcieńczeniu.

Jak stosować olejek melisowy w aromaterapii i pielęgnacji skóry?

Olejek melisowy to jeden z tych olejków, które najlepiej działają w inhalacji i dyfuzji. Choć nie jest typowym „hot oil” (olejkiem gorącym, parzącym) jak oregano, cynamon czy goździk, nadal ma bardzo niski limit dermalny, dlatego wymaga wyjątkowej ostrożności przy aplikacji na skórę. Jeśli chcemy korzystać z jego właściwości pielęgnacyjnych lub przeciwzapalnych, powinniśmy stosować niskie stężenia i zawsze łączyć melisę z innymi olejkami eterycznymi lub łagodzącymi bazami.

Dyfuzja i inhalacje – najskuteczniejsza forma stosowania melisy

To najlepszy sposób, by wykorzystać jej właściwości emocjonalne i regulujące układ nerwowy. Melisa działa szczególnie dobrze na:

• silny stres i przeciążenie emocjonalne,
• objawy psychosomatyczne – ścisk w klatce piersiowej, niepokój „w sercu”, kołatanie wywołane napięciem,
• złamane serce, żałobę, doświadczenia traumatyczne,
• bezsenność i trudności z zasypianiem,
• przebodźcowanie i lęk,
• nadmierne pobudzenie po trudnym dniu.

Już 1–2 krople wąchane z wacika kosmetycznego lub chusteczki higienicznej pomagają złagodzić napięcie i przywrócić równowagę – melisa jest tonikiem nerwowym, który działa subtelnie, ale głęboko. To także olejek bardzo wydajny: mała buteleczka wystarcza na długo.

Kąpiel aromaterapeutyczna z olejkiem melisowym

Melisę najlepiej dodawać w parze z innymi łagodnymi olejkami, np. lawendą, rumiankiem rzymskim czy bergamotką. Aby przygotować bezpieczną kąpiel:

1. Wymieszaj 1 kroplę melisy z kilkoma kroplami innych olejków.
2. Rozpuść całość w oleju roślinnym lub bezzapachowym płynie do kąpieli.
3. Dopiero wtedy dodaj do wody.

Takie mieszanki pomogą wyciszyć ciało, wesprą relaks mięśni, złagodzą napięcie i będą sprzyjać spokojniejszemu zasypianiu.

Olejek melisowy na skórę – tylko w bardzo niskich stężeniach.

Ze względu na niski limit dermalny, melisę stosuje się wyłącznie punktowo, najczęściej jako składnik:

• mieszanek na opryszczkę,
• preparatów na drobne, miejscowe zaczerwienienia,
• kompresów na napięcie mięśniowe lub stres w obrębie mostka (0,25–0,5% w oleju bazowym).

Melisa nie jest olejkiem do codziennej pielęgnacji całej twarzy. Jej siła ujawnia się w konkretnych, miejscowych zastosowaniach, najlepiej w towarzystwie innych olejków.

Naturalny olejek eteryczny z melisy – na co zwrócić uwagę przy zakupie?

Prawdziwy olejek eteryczny z melisy jest jednym z najrzadszych i najdroższych olejków na rynku. Z tego powodu bardzo często bywa fałszowany lub zastępowany tańszymi mieszankami olejków o zapachu cytrynowym.

Żeby mieć pewność, że kupujesz autentyczny produkt, zwróć uwagę na kilka kluczowych elementów.

• Łacińska nazwa: Melissa officinalis – jeśli na etykiecie widzisz jedynie „olejek melisa”, istnieje duża szansa, że jest to mieszanka cytronelli, litsei, trawy cytrynowej lub syntetycznych aromatów, a nie prawdziwa melisa.
• Cena adekwatna do surowca – prawdziwy olejek melisowy nie może kosztować 20–30 zł. Jeśli widzisz taką cenę, to na pewno nie jest prawdziwa melisa.
• Kraj pochodzenia – najczęściej spotykane i najbardziej cenione destylarnie znajdują się we Francji, Bułgarii i Chorwacji. To regiony, gdzie melisa rośnie naturalnie i jest destylowana w odpowiednich warunkach.
• Informacje o czystości i przeznaczeniu – unikaj produktów opisanych jako „olejek zapachowy”, „olejek do kominków”, „aromat”, bo nie są to olejki eteryczne, tylko mieszaniny substancji zapachowych.

Podsumowanie

Olejek melisowy to jeden z tych olejków, które łączą delikatność z niezwykłą skutecznością. Jako „olejek serca” wspiera emocjonalną równowagę, pomaga w stresie, napięciu i bezsenności, a dzięki właściwościom przeciwzapalnym i przeciwwirusowym sprawdza się również w zastosowaniach punktowych.

Choć jest drogi i wymaga ostrożności w użyciu, działa bardzo intensywnie, dlatego nawet niewielka buteleczka wystarcza na długi czas.

***

Bibliografia

Battaglia, S. (2018). The complete guide to aromatherapy (3rd ed., Vol. 1). Perfect Potion.

Price, S., Price, L., & Price, P. (2021). Aromatherapy for health professionals (5th ed., rev. reprint). Churchill Livingstone.

Tisserand, R., & Young, R. (2014). Essential oil safety: A guide for health care professionals (2nd ed.). Churchill Livingstone/Elsevier.

Worwood, V. A. (2016). The complete book of essential oils and aromatherapy: Over 800 natural, nontoxic, and fragrant recipes to create health, beauty, and safe home and work environments (25th anniversary ed.). New World Library.